Τα παιδια του Αουσβιτς 70 χρονια μετα

Poland Auschwitz Anniversary

Επέστρεψαν, λιγοστοί πια, περίπου τριακόσιοι, αλλά δεν ήταν το Άουσβιτς που θυμόντουσαν. Το Άουσβιτς των δικών τους αναμνήσεων ήταν το μέρος όπου η ανθρώπινη ζωή έχασε κάθε κανονικότητα. Εκείνο το μέρος ήταν παγωμένο και ερημικό, ακόμη και ο ήχος της λέξης -Auschwitz- έχει κάτι το τρομακτικά παγερό. Ήταν το τέρμα από όλες τις απόψεις: τερματικό σημείο μιας σιδηροδρομικής γραμμής, τερματικός σταθμός για 1,1 εκατομμύρια ανθρώπους που οδηγήθηκαν στον θάνατο.

Το Άουσβιτς που υποδέχτηκε την Τρίτη εκείνους που επέζησαν και επέστρεψαν για να παραστούν στην τελετή μνήμης για τα 70 χρόνια απελευθέρωσης του στρατοπέδου από τα σοβιετικά στρατεύματα, ήταν πολύ διαφορετικό. Ένα ευρύχωρο, θερμαινόμενο υπόστεγο, τσάι και κουβέρτες για το κρύο, υποβλητικός φωτισμός, μουσική δωματίου. Η διαβόητη «πύλη του θανάτου» με την επιγραφή “Arbeit macht frei” («η εργασία απελευθερώνει») ήταν επίσης απαλά φωτισμένη, καλυμμένη από το υπόστεγο. Πώς να φανταστεί κανείς τη διαδικασία της «διαλογής» που γινόταν ακριβώς σ’ αυτό το σημείο, με τον ναζί γιατρό να στοιχίζει αριστερά και δεξιά τους νεοφερμένους με μια απλή κίνηση του δαχτύλου του, τους γερούς για να δουλέψουν σαν σκλάβοι μέχρι θανάτου, τους αδύναμους για να οδηγηθούν κατευθείαν στους θαλάμους αερίων.

Αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων από σαράντα χώρες -απόντος του ρώσου προέδρου Β. Πούτιν- παρακολούθησαν σιωπηλοί τους επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος να μιλούν για όσα βίωσαν και να καλούν συγκινημένοι τις επόμενες γενιές να κρατήσουν ζωντανή τη μνήμη της ναζιστικής θηριωδίας. Όλοι τους είναι σε βαθιά γεράματα πλέον. Οι περισσότεροι επέστρεψαν στο Άουσβιτς με τις παιδικές τους αναμνήσεις. Ανείπωτα σκληρές, όπως οι αναμνήσεις του 82χρονου Daniel Chanoch, που παιδί τότε στα δώδεκά του έπρεπε να βγάζει από τα βαγόνια τις σορούς όσων δεν είχαν αντέξει το εφιαλτικό ταξίδι ως το στρατόπεδο και να μαζεύει τα ρούχα τους. Λέει ότι υπήρχαν μόνο δύο «κόκκινες γραμμές»: κανείς δεν έκλεβε ψωμί από συγκρατούμενους, κανείς δεν έτρωγε ανθρώπινο κρέας.

Αυτά τα βιώματα κουβαλούν τα παιδιά του Άουσβιτς που βρέθηκαν ξανά στο κολαστήριό τους στη δύση της ζωής τους. Για τη Renee Salt δεν ήταν η πρώτη φορά. Έχει επιστρέψει στον μαρτυρικό τόπο κι άλλες φορές. «Είναι ένα είδος ικανοποίησης για μένα το ότι επέζησα, το ότι μπορώ να έρχομαι εδώ και να περπατάω ως ελεύθερος άνθρωπος». Η Renee Salt είναι 80 ετών σήμερα, αλλά το πονεμένο βλέμμα της χτες πρόδιδε ένα 14χρονο παιδί που πενθούσε για τη μάνα και τον πατέρα που ξεψύχησαν μέσα στα χέρια του.

Ο εφιάλτης πίσω από τα ηλεκτροφόρα σύρματα, μέσα στους ξύλινους βρώμικους κοιτώνες, τα αποστεωμένα πρόσωπα και τα κουρελιασμένα ρούχα δεν έφυγε ποτέ από το μυαλό της Halina Birenbaum. Μπορεί να ακούγεται αλλόκοτο, όμως τίποτα δεν την φόβιζε όσο η σκέψη ότι θα καιγόταν στο κρεματόριο και δεν θα προλάβαινε να γευτεί το φιλί μιας αληθινής αγάπης. Κορίτσι στα δεκατέσσερά του πάλευε να κρατήσει μια ελάχιστη ικμάδα ζωής μέσα στο ζόφο. «Ο σκοτωμός στο Άουσβιτς κράτησε πολύ. Αν κάτι τέτοιο ήταν δυνατό να γίνει, τότε όλα είναι δυνατά», προειδοποίησε η 86χρονη βραβευμένη συγγραφέας και ποιήτρια.

«Δεν ξέρω πόσο έμεινα στο Άουσβιτς. Αυτό που ξέρω είναι ότι ένα λεπτό εκεί διαρκούσε όσο μια μέρα. Και μια μέρα διαρκούσε όσο ένας μήνας. Κι ένας μήνας όσο μια αιωνιότητα. Πόσες αιωνιότητες να αντέξει κανείς σε μια ζωή; Δεν ξέρω να απαντήσω», είπε ο Roman Kent. Στα ενενήντα τρία του ταξίδεψε στην Πολωνία από τη Νέα Υόρκη.

Οι τριακόσιοι ηλικιωμένοι άντρες και γυναίκες ταξίδεψαν ως το Άουσβιτς από δεκαεννέα χώρες. Για πολλούς αυτό το ταξίδι ήταν το τελευταίο. Στα σκαμμένα από το χρόνο πρόσωπα και τα κουρασμένα και θλιμμένα βλέμματα διαγραφόταν πάντως μια κατάφαση ζωής, που θα’ λεγε κανείς ότι μπορούσε να διαβαστεί καθαρά σε όλες τις γλώσσες: «Ποτέ ξανά».

(Με πληροφορίες από n-tv, Süddeutsche Zeitung, The Guardian, FAZ)

Αφήστε το σχόλιό σας

Η ηλεκτρονική διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Σχόλια ρατσιστικού και υβριστικού περιεχομένου αποκλείονται από τη δημοσίευση. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


Notice: Undefined index: comment_notes_after in /var/www/vhosts/pragmwn.gr/pyxida/wp-includes/comment-template.php on line 2231