Εβδομηντα τεσσερα χρονια απο την επιθεση της ναζιστικης Γερμανιας στην Ελλαδα

Griechenland, Artilleriestellung auf freiem Feld
Βομβαρδισμός ελληνικών θέσεων από το γερμανικό πυροβολικό ©Bundesarchiv, Bild 101I-163-0319-07A /Bauer/ license CC-BY-SA 3.0

Στις 5.15 το πρωί της 6ης Απριλίου 1941 η ναζιστική Γερμανία επιτέθηκε κατά της Ελλάδας στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, 45 λεπτά νωρίτερα από τη λήξη του τελεσιγράφου που είχε επιδώσει στον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Κορυζή ο Γερμανός πρεσβευτής Έρμπαχ απαιτώντας την απομάκρυνση των βρετανικών δυνάμεων. Η επιχείρηση με το κωδικό όνομα «Μαρίτα» είχε σχεδιαστεί αρκετούς μήνες νωρίτερα από τον Χίτλερ και το επιτελείο του. Σκοπός ήταν να ενισχύσουν τον Μουσολίνι που ήταν στριμωγμένος από τον ελληνικό στρατό στην Αλβανία και να εξασφαλίσουν τα νώτα τους από τα Βαλκάνια ενόψει της μεγάλης επίθεσης κατά της ΕΣΣΔ (επιχείρηση «Μπαρμπαρόσα»). Ταυτόχρονα η Γερμανία επιτέθηκε και στη Γιουγκοσλαβία. Ελλάδα και Γιουγκοσλαβία ήταν οι μοναδικές χώρες στα Βαλκάνια που δεν είχαν συμμαχήσει ή παραδοθεί σε Χίτλερ και Μουσολίνι. 

Ο κύριος όγκος των γερμανικών στρατευμάτων διοχετεύτηκε από τη Ρουμανία στη Βουλγαρία μέσω πλωτής στρατιωτικής γέφυρας που κατασκευάστηκε στο Γιούργεβο της Ρουμανίας και συνέδεε τις δύο όχθες του Δούναβη. Ξημερώματα 2 Μαρτίου 1941 άρχισε επίσημα η διέλευση προς Βουλγαρία. Στο εξής οι χιτλερικές μεραρχίες κατέβαιναν προς τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα μέσα από πεδιάδες, ορεινά περάσματα, πόλεις και χωριά «σαν ένα μακρύ και ατελείωτο χαλύβδινο ποτάμι», όπως έγραφαν Γερμανοί και Ιταλοί πολεμικοί ανταποκριτές της εποχής.  

Την επίθεση κατά της Γιουγκοσλαβίας και της Ελλάδας ανέλαβε ο στρατάρχης Βίλχελμ Λιστ με 680.000 άνδρες, 1.200 τανκς και 700 αεροπλάνα στη διάθεσή του. Τις σιδερόφραχτες στρατιές του Χίτλερ αντιμετώπισε το Τμήμα Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ), με δύναμη μόλις 70.000 ανδρών και διοικητή τον αντιστράτηγο Κωνσταντίνο Μπακόπουλο. Ο κύριος όγκος του ελληνικού στρατού πολεμούσε τους Ιταλούς στην Αλβανία. 

Η γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε κατά μήκος της λεγόμενης «οχυρωματικής γραμμής Μεταξά» στην Ανατολική Μακεδονία και στα μεμονωμένα οχυρά του Εχίνου και της Νυμφαίας στη Θράκη. Ταυτόχρονα γερμανικά αεροπλάνα βομβάρδισαν σφοδρά τον Πειραιά και τις ακτές ως τον ναύσταθμο της Σαλαμίνας.

Γραμμή Μεταξά
Η «γραμμή Μεταξά» ήταν ένα σύνολο οχυρών που άρχισαν να κατασκευάζονται από την εποχή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ως ασπίδα άμυνας κατά του βουλγαρικού κινδύνου με εντολή του τότε αντισυνταγματάρχη και μετέπειτα δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά. Τα οχυρά αποτελούνταν από επιφανειακά και υπόγεια έργα κατασκευασμένα από τσιμέντο που συνδέονταν μεταξύ τους με υπόγειες στοές. Τα πολυβολεία, ολμοβολεία και άλλα όργανα πυρός στεγάζονταν σε επιφανειακά έργα, ενώ τα υπόγεια καταφύγια εξασφάλιζαν την ασφαλή διαβίωση της φρουράς. Εκεί λειτουργούσαν διοικητήρια, θάλαμοι οπλιτών και αξιωματικού, σταθμοί ασυρμάτου, τηλεφωνικά κέντρα, μαγειρεία, σταθμοί πρώτων βοηθειών, συστήματα αερισμού και προστασίας από χημικά αέρια.

Οι στρατιώτες του ΤΣΑΜ αμύνθηκαν ηρωικά για τρεις ημέρες στις σφοδρές επιθέσεις των Γερμανών στις θέσεις των οχυρών (Νυμφαία, Εχίνος, Λίσε, Ιστίμπεη, Περιθώρι, Ρούπελ, Πυραμιδοειδές, Παλουριώνες κ.ά.). Κάμφθηκαν μόνο όταν οι τεθωρακισμένες γερμανικές μεραρχίες, μετά την αστραπιαία κατάρρευση του νότιου γιουγκοσλαβικού μετώπου, μπήκαν στα Σκόπια και από την κοιλάδα του Αξιού πέρασαν στις 8 Απριλίου τα ελληνογιουγκοσλαβικά σύνορα, παρακάμπτοντας τα οχυρά.

Μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας, δεν έμεναν πλέον πολλά περιθώρια αντίδρασης στον διοικητή του ΤΣΑΜ αντιστράτηγο Κωνσταντίνο Μπακόπουλο. Για να αποφύγει την περιττή αιματοχυσία των ανδρών του, αναγκάστηκε να υπογράψει στις 9 Απριλίου στη Θεσσαλονίκη την παράδοση ολόκληρης της στρατιάς στους Γερμανούς. Η γενναιότητα των Ελλήνων αγωνιστών αναγνωρίστηκε από τους κατακτητές με τιμητικά αγήματα στα οχυρά και την απελευθέρωση όλων των αιχμαλώτων μετά το τέλος των επιχειρήσεων.  

Στις επόμενες μέρες, η προέλαση των Γερμανών προς νότο ήταν καταιγιστική. Έως το τέλος Απριλίου είχε καταληφθεί ολόκληρη η ηπειρωτική χώρα. Με την κατάληψη και της Σάμου στις 8 Μαϊου, πλέον όλη η Ελλάδα, εκτός από την Κρήτη, βρισκόταν υπό τριπλή κατοχή: γερμανική, ιταλική και βουλγαρική.  

Πηγές: ένθετο «Επτά Ημέρες» της εφημερίδας «Καθημερινή», sansimera.gr

Αφήστε το σχόλιό σας

Η ηλεκτρονική διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Σχόλια ρατσιστικού και υβριστικού περιεχομένου αποκλείονται από τη δημοσίευση. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


Notice: Undefined index: comment_notes_after in /var/www/vhosts/pragmwn.gr/pyxida/wp-includes/comment-template.php on line 2231